Alay'ın Çöplüğü

Alay'ın Çöplüğü ve Çöplükte Çocukluk

1970'li yıllarda şehrin belli başlı yerlerinde çöplük olarak kullanılan alanlar vardı. Bunlardan en büyüğü Alayın Çöplüğü, şimdiki karayolları çukur evlerin bulunduğu yerde idi. Geniş çok büyük bir çöplüktü burası. Biz çocukların bu çöplüğe gitmeleri başlı başına bir heyecan kaynağı idi. Mahallemize uzak düştüğünden, bu çöplükle ilgili söylentilerden dolayı her zaman gidilen bir yer değildi. Hem ailelerden çekinir, hem kulaktan kulağa dolaşan efsaneleşmiş olaylardan korkulurdu. Burası aynı zamanda şehirden kopuk, ıssız doğrusu tekin olmayan bir yer olarak ta bilinirdi. Peki, neydi biz çocukları buraya çeken sebepler?

En başta zengin fakir bütün semtlerin, bütün şehrin çöpü buraya dökülürdü. Dolayısı ile o zamanlar ulaşmamız zor olan birçok oyuncak çeşidinin eskimişini, atılmışını burada bulabilirdik. İkinci olarak terk edilmiş yaşlı, hasta atlar yine burada olurdu. Benim en çok ilgimi çeken bu sahipsiz atlardı. Şehirde yaşayan bir çocuk olarak hep ata binme hayalim olmuştur. O atlara bakar kendime bir süvari hülyası kurardım. Yine bize İlginç gelen hiç görmediğiniz bazı el ve ev eşyalarına da burada rastlayabiliyorduk. Bazen topladığımız demir, teneke cinsinden şeyleri mahallemizde bulunan hurdacı ya satardık. Bize göre hurdalara karşılık aldığımız para verdiğimiz emeğin karşılığı olmazdı. Biraz hayal kırıklığı yaşasak ta yine de mutlu olurduk. Tabi eve geldiğimizde üzerimize sinen çöp kokusu ve kirlenen üstümüz sebebiyle anamızdan iyice bir azar işitirdik. Babamıza haber verilmesin diye yalvarır, bir daha gitmemeye tövbe ederdik.

Söz çöplükten açılmışken mahallemizdeki çöplükten de bahsetmeden geçemeyeceğim. Burada eskimiş delinmiş naylon çorapları toplardık. Annelerimiz kendi ellerinde biriktirdikleri ile beraber bunları önce yıkarlar, kuruturlar, sonra iplik halinde sökerlerdi. İplikler yumak olur, cağlarla bize kalın kışlık çoraplar örerlerdi. Bizim ailecek ekonomik durumumuz orta halli idi. Fakat eski kadınların kanaatkârlığı, fedakârlığı, üretkenliği ve tasarruf ediciliği aileye bir değer katardı. Soğuk kış günlerinde bu çoraplar ayaklarımızı sıcacık tutardı. Tek sıkıntısı giyip çıkarması çok zordu.

Yine mahallemizin çöplüğünde romanlar bulabilirdik. Her halde çocuğunun ders çalışmasını engelliyor düşüncesinden olacak ki; anneler bu ecnebi romanları çöpe atmakta bir beis görmüyorlardı. Ortaokul birinci ya da ikinci sınıfta okuyordum. Bir keresinde bir western cep romanı bulmuştum. Okurken aldığım hazzı hala hatırlıyorum. Çöplükten bulduğumuz patlamış eski bir meşin top bizim için büyük bir servetti. Çünkü genelde bir kiloluk konservenin boş kutusu ile top oynardık. Ayaklarımızda naylon diye anılan mandallı ayakkabılar vardı. Eğer kaliteli naylondan üretilmemişse mandallı kemerleri çabucak dilinir ve kopardı. Bunların üstleri delikli ve kısmen açık üretilmiş olduğundan çoraplarımızın açıkta kalan yerleri kir tabakası tutardı. Akşam eve geldiğimizde naylonları, peşine çorapları çıkarırdık. Çıplak ayaklarımızdaki kirden, naylonun fotoğrafını görebilirdiniz. Daha avluda iken annem ayaklarımı yıkar, kurular öyle içeri alırdı beni. Bundan önce üstümü başımı çıkarır dışarıda silkeler sonra havaya kalkan toz bulutuna neşeyle bakardım. O zamanlar bu bile bir zevkti bir oyundu. Annem kızar " Sokak çocuklarına dönmüşsün " diye çıkışırdı. Sonra elimi yüzümü de yıkar, peşine temizlenmiş, kirden açığa çıkmış yüzümü şefkat, merhamet ve muhabbetle öperdi. Öncesinde azardan biraz yüksünmüş kalbimi böylelikle sevgisi ile fethederdi. Bende onun boynuna sarılırdım. İşte " Ana gibi yar olmaz " boşuna dememişlerdi.

Mahallenin çöplüğünde, basmalığında, iki evin arasındaki boşluğunda, sokağında sonlanan, bin bir oyun ve haylazlıkla geçen bir günün akşamında yorgun ama bitkin olmayan bir çocuk olarak sıcacık yuvamızda biz böylesine mutluyduk.

Nizamettin KORUCU - 27.02.2016 - / Erzurum