ÇIRÇIR MAHALLESİ - 4

ÇIRÇIR MAHALLESİ - 4

Araplar düzüne neden bu isim verilmiş? Bizim yazacağımız bugüne kadar ki dağarcığımıza dolan bilgilerden kaynaklanan fakat sadece bir tahmin ve yorumdan ibaret olacak. Abbasiler döneminde Erzurum fethedilmiş. Arap süvarilerinin kışladıkları veya konakladıkları bir yer olabilir burası. Yine şehir bilgisi ile donanmış bir ağabeyimizden duyduğuma göre o dönemde Arapların şehri Bizanslılara karşı kuşatması sırasında yedi sahabe burada şehit olmuş. Dördünün kabrinin Araplar düzünde olduğunu söylemişti bana. Diğer bir hususta Muhyiddin-i Arabi'nin bir süre burada meskun olduğu rivayet olunur. Günümüzde bu düzlükte inşa edilen Muhyiddin-i Arabi Camii ismi acaba bu vesile ile konulmuş olabilir mi? İşin aslının araştırılmasını şehir tarihçilerine bırakıp Çırçır Mahallesi sohbetimize devam edelim.

Mahallede benim çocukluğumdan tanıdığım ve isimlerini hatırladığım mahalle sakinlerini gelecek nesillere bir not bırakmak ve onları anma babında yazmaya çalıştım. Mahalle ile ilgili dördüncü ve son bölüm yazımızda diğer aklımıza gelen büyüklerimizi, yaşıtlarımızı da eklemek istiyorum. Bu meyanda Terzi Feğo abi, Kayakçı Yıldırım abi, Kardeş olan Sedri ve Bedri ağabeyiler, Necip ve Celal ağabeyiler, Fotoğrafçı hayati abi, Kamyoncu Mevlüt amca, oğlu Turgay ve Tuncay abi, Kızılaycı Fayığ emi ile oğulları Metin ve Çetin, Kervancıoğulları ve oğlu Osman, Canbaz Möhsin emi ve oğulları Emoş ve ağabeyileri, Südo emi ve oğulları, Kürt Ehmo'nun oğulları Selahattin ve Necati emiler, Nuri emi, Bekir emi, Dadaş İlhami ve oğlu Harun, Kasap Tahsin emi, Kasap Nurettin emi ile oğulları Arif, Kerim, Erdoğan, Rehem emi ve oğlu İbo, Talip emi ve oğlu Fotoğrafçı Lütfi, Nejmi emi ve oğulları Fahrettin. Gazeteci Ramis emi.

Hanımlardan şu an aklımızda olanları yazalım. Sultan abla, Zennure abla, Lutiye abla, Rukiye abla, Ruhuye abla, Azize abla, Türkan abla, Refiye abla, Telehe abla. Ganime abla. Perihan abla.

Yaşılırlardan Sayali nene, ifakat nene, Möhdo nene. Bu büyüklerimizden ebedi âleme göç edenlere Allah'tan rahmet hayatta olanlara sağlıklı, huzurlu uzun ömürler diliyoruz.

Sözün kısası Çırçır'ın her sokağı ayrı bir alemdi, kendine has özellikleri, güzellikleri vardı. Kiminde top, kiminde holla çelik, kiminde biliya, kiminde aşşığ, kimide fırfırık oynardık. Kızlar yere çızdıkları çızgıda çizgi oynar, ip atlardılar. Çizgide tek ayak çizgiye basmadan sekerken ağızlarında kafiyeli cümleler söylerdiler. Yine ip atlarken saydırılar, saydırırken manalı, hoş sözlerle oyunlarını süslerdiler. Çocuklarda oyuncak namına şunlar vardı: Hıfzısıhhanın oradan topladıkları iğnenin mantar tapaları, demir telden yapılmış gındillik ve çember, bezden yapılmış bebeklerdi. Tahtadan yapılmış altları çemberli yada demirli ğızzek ( kızak ) bu ğizzeklerin üstüne post sarılı ve gösterişli yapılanlarına posta denilirdi.

En meşhur oyunlarımız itti bitti, elim sende, here here hestani, yakan toptu. Mahallede birbirimizi ıslatma yarışları yapardık. Hatta işi biraz daha ileri götürür, havuz başındaki havuza bile atardık birbirimizi. Çok dövüşürdük ama küsülerimiz çok çabuk biterdi. Çocukların dövüşüne büyükler taraf olmazlar, karışmazlardı. Çocuklar mahallenin bütün büyüklerinden korkardı, sayardı. Mahallede yoksul insan yoktu. İyi kötü herkesin hali vakti yerindeydi. Yardımlaşma ve dayanışma vardı. O zamanlar yılbaşı kutlamaları yapılırdı. Birkaç ev bir eve toplanırdı. Meyveler yenir, hindiler pişirilir, dolmalar hazırlanırdı. Börekler açılır, baklavalar tepsi ile gelirdi önümüze. Televizyon yoktu. Gençler yüzük oynardı. Çocuklar tüddi ( Tüttü ). Kavurga kavrulur, sokaktan godide beşe ( mısır patlatması ) godi ile kupa, kupa alınırdı. Kurban bayramlarında kesen kesmeyen ayrımı yapılmadan et sini sini dağıtılırdı. Aşure günlerinde tabak, tabak aşureler komşu komşu gezilirdi. Pişen yemeklerin kokusu sokağı sarardı ve kokusu ulaşan evlere pay gönderilirdi. Mahalleden ölen oldu mu yası tutulurdu. Haftalarca radyolar açılmaz, düğünler ertelenirdi.

Nizamettin Korucu / Erzurum - 21 Mayıs 2016